Αν υπάρχει μια μέρα στο ελληνικό εορτολόγιο που καταφέρνει να συνδυάσει επανάσταση, θαύματα, εθνική υπερηφάνεια και—γιατί όχι—τηγανητό ψάρι, αυτή είναι η 25η Μαρτίου.

Μια μέρα που γιορτάζουμε δύο πράγματα ταυτόχρονα: την έναρξη της Επανάστασης του 1821 και τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Δηλαδή, από τη μία τιμάμε εκείνους που σήκωσαν τα όπλα για να ξεφορτωθούν τον Οθωμανό, και από την άλλη γιορτάζουμε την ανακοίνωση μιας θείας εγκυμοσύνης χωρίς τη συμμετοχή θνητού πατέρα. Και τα δύο εξίσου συγκλονιστικά.

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.

Είχε έρθει, βλέπετε, εκείνη η άβολη στιγμή στην Ιστορία που οι Έλληνες βαρέθηκαν να πληρώνουν φόρους, να δουλεύουν σαν σκλάβοι και να ζουν υπό τον ζυγό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Δεν ήταν και μικρό πράγμα, να είσαι υπόδουλος σχεδόν 400 χρόνια. Γιατί, μεταξύ μας, το να σε κατακτήσουν είναι κακό, αλλά το να σε κρατάνε υπόδουλο επί τέσσερις αιώνες είναι απλά αγένεια.

Έτσι, κάποιοι τύποι με τσαρούχια, μακριές γενειάδες και σπαθιά που έμοιαζαν περισσότερο με διακοσμητικά για το τζάκι, αποφάσισαν να πουν: «Φτάνει πια!». Με αρχηγούς κάτι «περίεργους» τύπους όπως τον Κολοκοτρώνη (ο οποίος μάλλον θα είχε το πιο εντυπωσιακό μουστάκι της εποχής), τον Καραϊσκάκη (με λεξιλόγιο πιο αθυρόστομο κι από οπαδό σε ντέρμπι), και τη Μπουμπουλίνα (που σήμερα θα είχε τουλάχιστον 1 εκατομμύριο followers στο Instagram), οι Έλληνες έβαλαν μπρος την επανάσταση.

Λέγεται ότι στις 25 Μαρτίου του 1821, ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε το λάβαρο της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα και είπε το θρυλικό «Ελευθερία ή Θάνατος». Ή τουλάχιστον έτσι το μάθαμε στο σχολείο, αν και οι ιστορικοί ακόμα διαφωνούν για το πότε ακριβώς ξεκίνησαν τα πράγματα.

Σε κάθε περίπτωση, τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν μάχες, προδοσίες, μαχαιρώματα μεταξύ επαναστατών (γιατί Έλληνες είμαστε), αλλά και ένα κάρο επικές νίκες. Μέχρι που, μετά από κάτι διεθνείς παρεμβάσεις (και τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, που μας ήρθε κουτί), η Ελλάδα κατάφερε να αποκτήσει την ανεξαρτησία της.

Όμως αν η Επανάσταση δεν ήταν αρκετός λόγος για να έχουμε αργία, στις 25 Μαρτίου γιορτάζουμε και τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Σύμφωνα με τη χριστιανική παράδοση, εκείνη τη μέρα ο Αρχάγγελος Γαβριήλ εμφανίστηκε στη Μαρία και της ανακοίνωσε ότι θα γεννήσει τον Υιό του Θεού. Κι έτσι, έγινε το πρώτο (και μοναδικό) θεϊκά επιβεβαιωμένο θαύμα εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Από τότε, η Εκκλησία τιμά τη μέρα αυτή με δοξολογίες, ψαλμούς και—αν είσαι μαθητής—μία ακόμα σχολική παρέλαση που θα σε κάνει να αναρωτηθείς γιατί πρέπει να περπατάς συγχρονισμένα στη βροχή.

Μιλώντας για παρελάσεις, δεν γίνεται να μη σχολιάσουμε το εθνικό σπορ της 25ης Μαρτίου: το «σκανάρισμα» των μαθητικών παρελάσεων από θείες και παππούδες στις πλατείες, που σχολιάζουν ποιος περπατάει καλά, ποιος στραβοπατάει και ποιος «το ‘χει το ύφος στρατιωτικού».

Αλλά φυσικά, η μεγάλη στιγμή είναι η στρατιωτική παρέλαση στην Αθήνα. Άρματα, μαχητικά αεροπλάνα, Εύζωνες που στέκονται ακίνητοι ακόμα κι αν βρέχει καταρρακτωδώς, και πολιτικοί που χαμογελούν αυτάρεσκα γιατί «έχουν ιστορική συνείδηση» (ή απλά γιατί έκατσαν στις VIP θέσεις).

Και μετά από όλα αυτά, φτάνουμε στο πιο σοβαρό κομμάτι της 25ης Μαρτίου: το φαγητό.

Επειδή η μέρα πέφτει πάντα μέσα στη Σαρακοστή, η Εκκλησία επιτρέπει στους πιστούς να «σπάσουν» τη νηστεία και να φάνε ψάρι. Έτσι, η παράδοση επιβάλλει τον πιο παρεξηγημένο πρωταγωνιστή της ημέρας: τον μπακαλιάρο και τη σκορδαλιά.

Ναι, αυτή τη γαστρονομική δημιουργία που μυρίζει από χιλιόμετρα και μπορεί να σε κάνει να κρατάς απόσταση ασφαλείας από τον υπόλοιπο κόσμο μέχρι και τις 28 Μαρτίου. Ο τηγανητός μπακαλιάρος με την κλασική σκορδαλιά είναι το φαγητό που κάποιοι λατρεύουν και άλλοι απλά ανέχονται επειδή «έτσι πρέπει».

Η 25η Μαρτίου είναι η απόλυτη ελληνική γιορτή:

– Έχει εθνική υπερηφάνεια
– Έχει θρησκευτικό μεγαλείο
– Έχει μαθητικές και στρατιωτικές παρελάσεις
– Έχει αργία (και άρα ύπνο μέχρι αργά)
– Και φυσικά, έχει μπακαλιάρο σκορδαλιά για να δοκιμάζονται τα όρια της κοινωνικής αποστασιοποίησης

Οπότε, είτε τη γιορτάζεις με λάβαρα και συνθήματα είτε απλά την εκμεταλλεύεσαι για να αράξεις στον καναπέ, να θυμάσαι: αυτή η μέρα δεν είναι μια απλή μέρα. Είναι η απόδειξη ότι οι Έλληνες, ό,τι κι αν κάνουν, το κάνουν με στυλ, ιστορία και—κυρίως—με πολλή σκορδαλιά.